Стихотворения на русском и их перевод на казахский.

Что это такое?

Автор: Сергей Есенин

Что это такое?

В этот лес завороженный, По пушинкам серебра, Я с винтовкой заряженной На охоту шел вчера. По дорожке чистой, гладкой Я прошел, не наследил… Кто ж катался здесь украдкой? Кто здесь падал и ходил? Подойду, взгляну поближе: Хрупкий снег изломан весь. Здесь вот когти, дальше — лыжи… Кто-то странный бегал здесь. Кабы твердо знал я тайну Заколдованным речам, Я узнал бы хоть случайно, Кто здесь бродит по ночам. Из-за елки бы высокой Подсмотрел я на кругу: Кто глубокий след далекий Оставляет на снегу?..

(мой перевод) Бұл не?

Бұл не?

Мына орманға,

Күмістің терісі бойынша,

Мен оқталған мылтықпен

Кеше аң аулауға барған.

Таза, тегіс жолмен

Мен өткенмін, мұра қалдырған жоқпын...

Мұнда ұрлықпен кім мініп жүрді?

Мұнда кім құлап, жүрді?

Жақындап келейін, жақынырақ қараймын:

Сыңғырлаған қардың бәрі жарылып кетті.

Бұл жерде тырнақ, одан әрі - шаңғы...

Әлдебір қызық біреу осында жүгіріп жүр екен.

Қабы мен құпияны мықтап білген

Шыңдалған сөздер,

Мен тым болмаса кездейсоқ білер едім,

Мұнда түнде жүрген кім.

Шырша болғандықтан биік болар еді

Мен шеңберге қарадым:

Кім терең із алыс

Қар үстінде қалдырады ма?...

Поет зима — аукает…

Автор: Сергей Есенин

Поет зима — аукает…

Поет зима — аукает, Мохнатый лес баюкает Стозвенном сосняка. Кругом с тоской глубокою Плывут в страну далекую Седые облака.

А по двору метелица Ковром шелковым стелется, Но больно холодна. Воробышки игривые, Как детки сиротливые, Прижались у окна.

Озябли пташки малые, Голодные, усталые, И жмутся поплотней. А вьюга с ревом бешеным Стучит по ставням свешенным И злится все сильней.

И дремлют пташки нежные Под эти вихри снежные У мерзлого окна. И снится им прекрасная, В улыбках солнца ясная Красавица весна.

(мой перевод) Қыс шырқайды - ән салады...

Қыс шырқайды - ән салады...

Қыс шырқайды,

Мылқау орман баюкет

Қарағай қоңырауымен.

Терең сағынышпен шеңбер

Алыс елге жүзіп барады

Сұр бұлттар.

Ал аулада сыпыртқы бар

Жібек кілеммен,

Бірақ ауру суық.

Ойналатын серіппелер,

Жетім балалар сияқты,

Терезе жанында қысылды.

Кішкентай құстар,

Ащы, шаршаған,

Сөйтіп, біріктіріліп жатыр.

Ал вьюга құдіретті

Асылған қақпақтарды қағады

Ол барған сайын ашуланып жүр.

Және нәзік құстар дремлют етеді

Бұл кірпіштердің астында қар бар

Қатқан терезенің жанында.

Сөйтіп, олардың түсі керемет,

Күннің күлкісі айқын

Сұлу көктем.

Белая берёза под моим окном

Автор: Сергей Есенин

Белая береза под моим окном

Белая берёза Под моим окном Принакрылась снегом, Точно серебром.

На пушистых ветках Снежною каймой Распустились кисти Белой бахромой.

И стоит берёза В сонной тишине, И горят снежинки В золотом огне.

А заря, лениво Обходя кругом, Обсыпает ветки Новым серебром.

(мой перевод) Менің тереземнің астындағы ақ қайың

Менің тереземнің астындағы ақ қайың

Ақ қайың

Менің тереземнің астында

Қар жауып,

Дәл күміспен.

Жүнді бұтақтарда

Қар жиегі

Қылқаламдар таралды

Ақ бахромамен.

Және қайың тұр

Ұйқылы тыныштықта,

Қар жанып тұр

Алтын отта.

Ал заря, жалқаулық

Айналып өтіп,

Бұтақтарды шашылады

Жаңа күміспен.

Как у них

Автор: Борис Пастернак

Как у них

Лицо лазури пышет над лицом Не дышащей любимицы реки. Подымется, шелохнется ли сом, — Оглушены. Не слышат. Далеки.

Очам в снопах, как кровлям, тяжело. Как угли, блещут оба очага. Лицо лазури пышет над челом Не дышащей подруги в бочагах, Не дышащей питомицы осок.

То ветер смех люцерны вдоль высот, Как поцелуй воздушный, пронесет, То, княженикой с топи угощен, Ползет и губы пачкает хвощом И треплет ручку веткой по щеке, То киснет и хмелеет в тростнике.

У окуня ли екнут плавники, — Бездонный день — огромен и пунцов. Поднос Шелони — черен и свинцов. Не свесть концов и не поднять руки…

Лицо лазури пышет над лицом Не дышащей любимицы реки.

(мой Перевод) Олардағы сияқты

Олардағы сияқты

Лазуридің беті беттің үстінен шығып тұр

Өзеннің сүйіктісі.

Сом жыбырлап кетер ме екен, -

Естіген. Естімейді. Алыс.

Шатыр тәрізді шатыр киген ошақ ауыр.

Көмір сияқты, екі ошақ та жарқырайды.

Лазуридің бет-әлпеті адамның үстінен шығып тұр

Бөшкелерде дем алмаған досым,

Естен кетпейтін тәлімбақтар.

Бұл жел люцернаның биік бойындағы күлкісі,

Әуеден сүйгендей, алып жүреді,

Тәңірберген кенжесі,

Өрмелейді және еріндері құйрығымен буланады

Сөйтіп, тұтқаны бұтақпен бүйіріне қаратып,

Құстың үстінде қышқыл, қылқобыз бар.

Теріскейдің жүзбеқанаттары аққан ба, -

Түбі жоқ күн - орасан зор күн.

Шелонидің табағы - қара мен қорғасын.

Аяғын ашып, қолын көтермеу...

Лазуридің беті беттің үстінен шығып тұр

Өзеннің сүйіктісі.

Ночь, улица, фонарь, аптека…

Автор: Александр Блок

Ночь, улица, фонарь, аптека…

Ночь, улица, фонарь, аптека, Бессмысленный и тусклый свет. Живи еще хоть четверть века — Всё будет так. Исхода нет.

Умрешь — начнешь опять сначала И повторится всё, как встарь: Ночь, ледяная рябь канала, Аптека, улица, фонарь.

(мой Перевод) Түн, көше, шамшырақ, дәріхана...

Түн, көше, шамшырақ, дәріхана...

Түн, көше, фонарь, дәріхана,

Мағынасыз және мұңды жарық.

Тағы да ширек ғасыр өмір сүр -

Бәрі солай болады. Нәтиже жоқ.

Өлсең, қайта бастайсың

Сөйтіп бәрі қайталанады:

Түн, арнаның мұз қатпары,

Дәріхана, көше, фонарь.

Зимнее утро

Автор: Александр Пушкин

Зимнее утро

Мороз и солнце; день чудесный! Еще ты дремлешь, друг прелестный - Пора, красавица, проснись: Открой сомкнуты негой взоры Навстречу северной Авроры, Звездою севера явись!

Вечор, ты помнишь, вьюга злилась, На мутном небе мгла носилась; Луна, как бледное пятно, Сквозь тучи мрачные желтела, И ты печальная сидела - А нынче… погляди в окно:

Под голубыми небесами Великолепными коврами, Блестя на солнце, снег лежит; Прозрачный лес один чернеет, И ель сквозь иней зеленеет, И речка подо льдом блестит.

Вся комната янтарным блеском Озарена. Веселым треском Трещит затопленная печь. Приятно думать у лежанки. Но знаешь: не велеть ли в санки Кобылку бурую запречь?

Скользя по утреннему снегу, Друг милый, предадимся бегу Нетерпеливого коня И навестим поля пустые, Леса, недавно столь густые, И берег, милый для меня.

(мой Перевод) Қысқы таң

Қысқы таң

Аяз бен күн; ғажап күн!

Сен тағы ұйықтайсың, сүйкімді дос -

Уақыт келді, сұлу қыз, оянып кет:

Оның көзін ашу

Солтүстік Аврораға қарама-қарсы,

Солтүстіктің жұлдызы бол!

Кешке, есіңде ме, ашуланып,

Бұлыңғыр аспанда мгла киген;

Ай, солғын дақ сияқты,

Бұлттан сары сары,

Сен де өкінішті отырсың -

Ал қазір... терезеге қара:

Көгілдір аспан астында

Керемет кілемдермен,

Күн жарқырап, қар жауады;

Мөлдір орман бір қара,

Шырша шыршаның арғы жағын көгалдандырып,

Мұз астындағы өзен де жылтырап тұр.

Барлық бөлме янтарь жылтырымен

Озарена. Көңілді тесік

Су басқан пешті жарады.

Жатырда ойланғаным қуантады.

Бірақ білесің бе, шанаға үн қатпау керек пе

Бие бөртіп пе?

Таңертеңгі қармен сырғып,

Сүйікті дос, жүгіре береміз

Шыдамсыз ат

Және бос алқаптарды аралап көрелік,

Жақында ғана ормандар соншалықты қалың,

Жаға да, мен үшін сүйкімді.

Травка зеленеет, солнышко блестит

Автор: Алексей Плещеев

Травка зеленеет, солнышко блестит

Травка зеленеет,

Солнышко блестит;

Ласточка с весною

В сени к нам летит.

С нею солнце краше

И весна милей…

Прощебечь с дороги

Нам привет скорей!

Дам тебе я зерен,

А ты песню спой,

Что из стран далеких

Принесла с собой…

(мой Перевод) Шөп жасыл, күн жылтырап тұр

Шөп жасыл, күн жылтырап тұр

Шөп жасылданады,

Күн жылтырап тұр;

Көктемгі кесіртке

Шөбінде бізге ұшып барады.

Ол күн сәулелі

Көктем де миль...

Жолдан кету

Бізге сәлем-сауқат тезірек!

Мен саған астық берейін,

Сен ән айтсаң,

Алыс елдердің қайсысы

Өзіңмен бірге алып келдім...

Унылая пора, очей очарованье

Автор: Александр Пушкин

Унылая пора, очей очарованье

Унылая пора! Очей очарованье! Приятна мне твоя прощальная краса — Люблю я пышное природы увяданье, В багрец и в золото одетые леса, В их сенях ветра шум и свежее дыханье, И мглой волнистою покрыты небеса, И редкий солнца луч, и первые морозы, И отдаленные седой зимы угрозы.

(мой Перевод) Мұңды заман, көздің қарашығы

Мұңды заман, көздің қарашығы

Көңілсіз уақыт! Көздің қарашығындай!

Маған сенің қоштасу сұлулығың -

Тәңірбергенді жақсы көремін,

Бағрецке және алтынға киген ормандар,

Олардың пішендерінде шу мен жаңа тыныс,

Аспан толқынмен көмкерілген,

Күн сәулесі де, алғашқы аяз да,

Қыстың шалғайында қатер төніп тұр.

Зима недаром злится…

Автор: Федор Тютчев

Зима недаром злится…

Зима недаром злится, Прошла ее пора — Весна в окно стучится И гонит со двора. И все засуетилось, Все нудит Зиму вон — И жаворонки в небе Уж подняли трезвон. Зима еще хлопочет И на Весну ворчит: Та ей в глаза хохочет И пуще лишь шумит… Взбесилась ведьма злая И, снегу захватя, Пустила, убегая, В прекрасное дитя… Весне и горя мало: Умылася в снегу И лишь румяней стала Наперекор врагу.

(мой Перевод) Қыс қатты ашуланады...

Қыс қатты ашуланады...

Қыс еш ашуланбайды,

Оның уақыты өтті -

Көктем терезеден қағылады

Сонан соң ауладан қуып жүр.

Сөйтіп, бәрі жарасып кетті,

Бәрі де Қыс қайда -

Аспандағы сағыныштар да

Ақырын көтерді.

Қыс әлі майланып тұр

Көктемге:

Ол қыздың көзіне күледі

Сөйтіп, тек шу шығарды...

Ашуланшақ кісі ашуланды

Қар басып,

Қашып бара жатып жіберді,

Керемет балаға...

Көктем мен қайғы аз:

Қар үстінде жуынып

Тек жалаңаш болды

Дұшпанға қарсы.

Выхожу один я на дорогу…

Автор: Михаил Лермонтов

Выхожу один я на дорогу…

1 Выхожу один я на дорогу; Сквозь туман кремнистый путь блестит; Ночь тиха. Пустыня внемлет богу, И звезда с звездою говорит. 2 В небесах торжественно и чудно! Спит земля в сиянье голубом… Что же мне так больно и так трудно? Жду ль чего? Жалею ли о чем? 3 Уж не жду от жизни ничего я, И не жаль мне прошлого ничуть; Я ищу свободы и покоя! Я б хотел забыться и заснуть! 4 Но не тем холодным сном могилы… Я б желал навеки так заснуть, Чтоб в груди дремали жизни силы, Чтоб дыша вздымалась тихо грудь; 5 Чтоб всю ночь, весь день мой слух лелея, Про любовь мне сладкий голос пел, Надо мной чтоб вечно зеленея Темный дуб склонялся и шумел.

(мой Перевод) Жолға жалғыз мен шығамын...

Жолға жалғыз мен шығамын...

1

Жолға жалғыз мен шығамын;

Тұман арқылы кремнийлі жол жылтырайды;

Түн тыныш. Шөл құдайға,

Жұлдызбен жұлдыз сөйлейді.

2

Аспанда салтанатты әрі ғажап!

Көгілдір түсте жер ұйықтап жатыр...

Неге маған соншалықты қиын?

Не күтемін? Не үшін өкінем бе?

3

Өмірден ештеңе күтпеймін,

Мен де өткеніме өкінбеймін;

Мен азаттық пен тыныштық іздеймін!

Мен ұмытып, ұйықтағым келеді!

4

Бірақ қабірдің суық ұйқысымен емес...

Мен осылай мәңгі ұйықтауды қалар едім,

Кеудемде күшті ұйықтату үшін,

Дем алу кеудесін тыныш көтерсін;

5

Түн бойы, бүкіл күн бойы менің естігенім лелей берсін,

Махаббат туралы маған тәтті дауыс жырлады,

Мені мәңгі жасылдау үшін

Қараңғы емен еңкейіп, шулады.

Осень

Автор: Абай Кунанбайулы

ОСЕНЬ

Тучи мрачно окутали весь небосвод — Это осень в дождях и туманах ползет,

И застывшую землю, от стужи дрожа, Кобылица напрасно копытом скребет.

Нет уж больше травы на просторе степей, Смеха больше не слышно и гама детей,

А деревья, иссохшие, как старики, Тянут к небу безлистые руки ветвей.

Уж дымится с овечьими шкурами чан — Износилась одежда, весь в дырках чапан,

Чинят женщины юрту, заплаты кладут, И старухи свой ткацкий наладили стан.

Журавли в теплый край вереницей летят, Голодают верблюды и грустно глядят,

Приуныли аулы — куда ни пойдешь, Не услышишь веселого смеха ребят.

Старики над остывшей поникли золой, Молча слушают ветер, холодный и злой,

Рыщут по степи, ищут в норах мышей — Дома косточки им не дадут ни одной.

И уже ни травинки вокруг не найти, Пылью ветер заносит дороги в степи.

Будь ты проклят, обычай глухой старины, Что мешает нам в юртах огонь развести!

(мой Перевод) КҮЗ

КҮЗ

Бұлттар күллі аспанды қараңғылық еткізді -

Бұл күзде жаңбыр мен тұман түсіп,

Тоңып қалған жерді дірілдетіп,

Бие босқа тұяқты.

Даланың кең жерінде шөп жоқ,

Балалардың күлкісі де естілмейді,

Ал қартайған ағаштар,

Бұтақтардың жапырақсыз қолдары аспанға қарай созылып жатыр.

Қой терісімен түтін шығады да -

Киім-кешек тозып, тесік ішіндегі шапан,

Әйелдер киіз үйді жөндейді, ақысын салады,

Кемпірлер өз тоқымасын орнатты.

Тырналар вереницаның жылы шетіне ұшады,

Түйелер ашығып, мұңайып қарайды,

Қайда барсаң да,

Жігіттердің көңілді күлкісін естімейсің.

Кемпірлер суыған күлдің үстіне,

Жел үнсіз, суық және жаман,

Даланы шауып, тышқан норларынан іздейді -

Үйде оларға бірде-бір сүйек бермейді.

Енді төңірегінде ешқандай шөп табылмайды,

Шаңмен жел далаға жол әкеледі.

Сен қарғыс атсаң, саңырау қарттың салты,

Киіз үйден от шашуға не кедергі!

Лето

Автор: Абай Кунанбайулы

Лето

Летом, когда тенисты деревья,

И буйно цветут цветы на лугах,

И на широких речных берегах

Шумно раскидываются кочевья,

Так высока в степи трава,

Что спины коней видны едва.

Вволю насытившись, кобылицы

Не в силах, кажется, пошевелиться:

Тихо стоят они у реки,

Хвостами мух отгоняя лениво.

Лишь весело скачут, резвы на диво,

Жеребята и стригунки.

Гусей и уток крикливых стаи

То опускаются, то взлетают…

Смехом и криками оглашая

Степной простор далеко вокруг,

Женщины юрты ставят ловко.

Видны уверенность и сноровка

В плавных движениях белых рук.

Бай, объехав свои отары,

Довольный скотом и самим собой,

На статном коне трусит домой

К закипающему самовару.

Хозяйка льет из сабы кумыс.

Уже домочадцы в кружок сошлись,

А мальчик, посланный батраками,

Вертится рядом, ластясь к маме,

Просит жалобно: “Мяса дай!”

В тени навеса готовят чай.

И в ожиданьи горячего чая,

На кошмах важно усевшись, баи

Ведут беседу между собой.

Пока один, не в меру болтливый,

Трещит не смолкая, другие учтиво

Кивают рассказчику головой.

Старец дряхлый в белой рубашке

Кричит чабанам: “Отгоните скот!”

Мечтает бедняга, что бай позовет

И угостит кумысом и барашком.

Табунщики на лошадях лихих,

В чапанах, поясом стянутых туго,

К аулу спешат, обгоняя друг друга,—

Усталыми кажутся лица их.

А группа юношей с ловчей птицей

На уток охотится и веселится.

Если выпущенный из рук

Стремительно беркут ввысь взовьется

И крупного селезня схватит вдруг…

Что было — прошло, и уже не вернется

К бедняге, дряхлому старику.

Он сделал все на своем веку

И, праздно стоя на берегу,

В угоду юношам громко смеется.

(мой Перевод) Жаз

Жаз

Жазда, көлеңкелі ағаштар,

Шалғындықтағы гүлдер де гүлдейді.

Және кең өзен жағалауларында

Көшпенділер,

Далада шөп осылай биік,

Жылқының арқасы көрінбейді.

Еріксіз қанығып, биелер

Жылжу мүмкін емес сияқты:

Олар өзеннің жанында тыныш тұр,

Шыбын-шіркейлердің құйрығымен жалқауларды айдап жіберді.

Тек көңілді секіріп, диво,

Айғырлар мен қырғауылдар.

Қаздар мен үйректер

Бірде түсіп, бірде ұшып кетеді...

Күлкі мен айқаймен жария ету

Дала кеңістігі айналасында алыс,

Әйелдер киіз үйді ептеп қояды.

Сенімділік пен ықылас көрінеді

Ақ қолдардың бірқалыпты қимылдарында.

Бай, өз отарларын аралап,

Малға және өзіңе риза,

Мүрделі ат үйге қорқады

Қайнаған самауырға.

Үй иесі сабадан қымыз құйып алады.

Үйдегілер үйірмеге кірісіп кетті,

Ал батырлар жіберген бала,

Жанында, анасына қарады,

«Ет бер!» деп шағымданады.

Қалқаның көлеңкесінде шай дайындалады.

Ыстық шай күтіп,

Қиял-ғажайып күйде отырғанның маңызы зор, байи

Бір-бірімен әңгімелеседі.

Әзірге жалғыз, шамасы келмейді,

Шайыр емес жарықшақ, басқалары ескеріледі

Әңгімешінің басын басады.

Ақ жейде киген ақсақал

Шопандарға:

Бейшара байға шақырады деп армандайды

Қымыз бен қошқар ішеді.

Жабайы жылқылардың,

Тік тартылған шапандарда,

Ауылға бірін-бірі басып озып барады, -

Олардың жүздері шаршаған көрінеді.

Ал аңшы құсы бар жігіттер тобы

Үйрек аулап, көңілді болады.

Егер қолдан шығарылған болса

Бүркіт жылдам көтеріледі

Кенет ірі көл де ұстап алады...

Не болды - өтті, енді қайтып келмейді

Бейшара кемпірге.

Ол өз ғасырында бәрін жасады

Сөйтіп, жағада мерекелеп тұрып,

Жігіттердің ықыласына қарай қатты күледі