Aqyndardyń óleńderi

Qarǵa men túlki

Ashylyp túlki júrdi japandarda,

Tamaq izdep jol shekti saparlarǵa...

Eshnárseni kóre almaı kele jatsa,

Kózine tústi alystan jalǵyz qarǵa.

Júgirip túlki soǵan jetip keldi,

Qarǵa aǵashtyń basynda muny kórdi.

Tistegeni aýzynda tátti irimshik,

Ony kórip túlki — ekeń sóıleı berdi.

«Qarǵa batyr, ár sóziń kúmis, altyn.

Syrttan halqań tileıdi barsha halqyń.

Qarǵa ánińdeı áýez joq dep.

Osylaıshy shyǵady syrtqa dańqyń.

Sandýǵash, bulbyldardy kórip edim,

Júzińdi bir kórýge kelip edim,

Daýsyńdy bir shyǵarshy shattanaıyn,

Syrttan asyq bolǵannan ólip edim».

Basyn salyp, quıryǵyn bulǵańdatyp,

Eki kózin qarǵaǵa qylmańdatyp.

"Qarǵa taqsyr, kóz jasym kórińiz«,- dep,

Jylamsyrap sóıleıdi jylmańdatyp.

Masattanyp bul qarǵa silkinedi,

İshin tartyp mıyqtan bir kúledi.

«Aryp — ashyp alystan kelgen shyǵar,

Kóńili tynyp ketsinshi, shirkin», — dedi.

Maqtaý sózge semirip, sýdaı tasyp,

Pármeninshe " qarq " etti aýzyn ashyp;

Qarq etkende, irimshik jerge túsip,

Ony ketti túlki — ekeń aldy qashyp.

Ybyraı Altynsarın

Áı, dostarym

Áı, dostarym, jigitterim,

Bolmasqa bolýshy bolma!

Qolyńnan kelse qyl qaıyr,

Kisiden alýshy bolma.

Jaqsynyń júzi jándetti,

Bir kórýiń qanibetti,

Jamannyń isi mindetti,

Zar berse alýshy bolma!

Joǵary qarap oq atpa,

Ózińniń túser qasyńa.

Aqylsyz jandy dosym dep,

Basyńdy qosyp syr aıtpa.

Kúnderdiń kúni bolǵanda,

Ol jaman aıǵaq bolar basyńa.

Bar kúshińdi synaspaı,

Balýandarmen kúrespe.

Tań bolarsyń álemge,

Sóz bolarsyń kólemge.

Aqylsyz dostan - aqyldy dushpan artyq.

Syrty maıda, ishi qan.

El ishinde jar - jora,

Dostaryńnan bir saqtanǵanda myń saqtan.

Ybyraı Altynsarın

Azǵan eldiń handary,

Azǵan eldiń handary,

Taq ústinde otyrǵandary.

Jarlydan alyp baılarǵa,

Syılar berse kerek - ti.

Azǵan eldiń qojasy,

Qydyryp keler esikke.

Bul úıde kim bar eken dep,

Kózin salar tesikke.

Balalaryn bastyryp,

Qatyndaryn sastyryp,

Tórge qaraı umtylyp,

Tamaq úshin qylǵynyp,

Dýa qylsa kerek - ti.

Azǵan eldiń moldasy,

Úlken bolar sáldesi.

Asa baýyr qylmańyz,

Onyń ras emes oldasy.

Kórmeı - bilmeı bireýge,

Kýálik berse kerek - ti.

Azǵan eldiń bıiniń,

Barar bolsań aldyna.

Alym berseń tamaǵyna,

Qarar ma ol seniń álińe?

Qoradaǵy malyńa,

Tóre berse kerek - ti.

Azǵan eldiń baılary,

Ulyq tutar basyn - aı.

Qaıda dáýletti adam bolsa,

Berer soǵan asyn - aı.

Kózin súzip bir kárip,

Tógip kelse jasyn - aı,

Bermek túgel, beısharany

Masqara qylsa kerek - ti.

Bereke ketken elderde

Kún qysqarsa kerek - ti.

Alataýdaı ataǵa,

Ul qyshqyrsa kerek - ti.

Bala, bala, bala dep,

Túnde shoshyp oıanǵan.

Tún uıqysyn tórt bólip,

Túnde besik taıanǵan.

Aıaly qolda talpytqan,

Qaımaqty sútteı qalqytqan

Sýyq bolsa jórgektep,

Qorǵasyn oqtaı balqytqan.

Aınalasyna as qoıyp,

Aıdyndy kóldeı shalqytqan.

Qolyn qatty tıgizbeı,

Kirli kóılek kıgizbeı,

Iisin jupar ańqytqan.

Sondaı sorly anaǵa,

Qyz qyshqyrsa kerek - ti.

Azǵan eldiń adamyna

Aıtsań tilińdi almaǵan.

Ketse sharlap jıa almaǵaı.

Bir Táńirdeı uıalmaǵaı,

«Búgin toba qylaıyn.

Qashan toba qylǵanymsha.

Úzip - julqyp alaıyn», - dep,

Ólshep bergen ómirin

Zıa qylsa kerek - ti...

Ybyraı Altynsarın

Óner-bilim bar jurttar

Óner - bilim bar jurttar

Tastan saraı salǵyzdy;

Aıshylyq alys jerlerden,

Kózińdi ashyp - jumǵansha,

Jyldam habar alǵyzdy.

Aty joq qur arbany

Myń shaqyrym jerlerge,

Kún jarymda barǵyzdy.

Adamdy qustaı ushyrdy;

Mal isteıtin jumysty

Ot pen sýǵa túsirdi;

Otynsyz tamaq pisirdi,

Sýsyzdan sýsyn ishirdi.

Teńizde júzdi balyqtaı,

Dúnıeni kezdi jalyqpaı,

Bilgenderge osylar

Bári - daǵy anyqtaı,

Bilmegende tanyqtaı;

Biz de beker jatpalyq,

Osylarǵa tanyspaı;

At óneri bilinbes

Báıgege túsip jaryspaı;

Jelkildep shyqqan kók shópteı

Jańa óspirim dostarym,

Qataryń ketti-aý alysqa-aı,

Umtylyńyz, qalyspaı.

Biz nadan bop ósirdik

Iektegi saqaldy.

Óner – jigit kórki dep

Eskermedik maqaldy...

Biz bolmasaq siz barsyz,

Úmit etken dostarym,

Sizderge berdim batamdy.

Ybyraı Altynsarın

Kel, balalar, oqylyq

Bir Allaǵa sıynyp,

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge,

Yqylaspen toqylyq.

İstiń bolar qaıyry

Bastasańyz allalap.

Oqymaǵan júredi

Qarańǵyny qarmalap.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Oqysańyz, balalar,

Shamnan shyraq jaǵylar,

Tilegeniń aldyńnan

İzdemeı-aq tabylar.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Mal dáýlettiń baılyǵy,

Bir jutasań joq bolar,

Oqymystyń baılyǵy,

Kúnnen- kúnge kóp bolar,

Esh jutamaq joq bolar.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Sısa kóılek ústińde

Toqýmenen tabylǵan.

Saýysqannyń tamaǵy

Shoqýmenen tabylǵan.

Óner-bilim bári de

Oqýmenen tabylǵan.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Nadandyqtyn belgisi -

Esh aqylǵa jarymas.

Jaıylyp júrgen aıýandaı

Aq, qarany tanymas.

Aıańshyl at arymas,

Bilim degen qarymas.

Jón bilmegen nadanǵa

Qydyr ata darymas.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Oqý degen shyny – dy,

Turǵan saıyn shynyqqan.

Oqý bilgen adamdar

Maı tamyzǵan qylyshtan.

Bilmegendi bilýge

Esti bala tyrysqan,

Eser bala urysqan.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Álpeshtegen ata–ana

Qartaıatyn kún bolar.

Qartaıǵanda jabyǵyp,

Mal taıatyn kún bolar.

Ata–eneń qartaısa -

Tireý bolar bul oqý,

Qartaıǵanda mal taısa

Súıeý bolar bul oqý.

Kel, balalar, oqylyq,

Oqyǵandy kóńilge

Yqylaspen toqylyq.

Oqý bilgen tanıdy

Bir jaratqan qudaıdy,

Tanymaǵan qudaıdy

Ne ǵylǵanda unaıdy?

Shyraǵym abaı bolgaı dep,

Ata–eneń jylaıdy,

Baladan qaıyr bolmasa,

Balany nege suraıdy.

Ybyraı Altynsarın

Ózen

Taýlardan ózen aǵar sarqyraǵan,

Aınadaı sáýle berip jarqyraǵan.

Jel soqsa, ystyq soqsa bir qalypta,

Aralap taý men tasty arqyraǵan.

Kóńiliń sýyn ishseń ashylady,

Deneńde bar dertindi qashyrady.

Óksigen ottaı janyp janýarlar

Ózennen raqat taýyp basylady.

Qynarda tilsiz turǵan toǵaılar da

Shýyldap jelmen birge bas urady...

On myń mal aıdap ótseń laı qalmaıdy,

Tasysa sý barmaǵan saı qalmaıdy.

Tasyǵan ózen sýdyń qýatymen

Kók shyǵyp shóp bitpegen jaı qalmaıdy.

El qystap kún kóredi janybynda,

Dám bolar alýan - alýan balyǵynda...

Tas tasta, altyn tasta synamaqqa,

Sonda da aqqan ózen qalybynda.

Qudiretin qudaıymnyń kóresin be?

Ne nájis toqtar ózen denesinde...

Arystan demalýǵa sýǵa kirse,

Balyqtar shymshyp oınar terisine...

Ybyraı Altynsarın

Kitapnama

Admin. (13.04.2015). Qarǵa men túlki. http://bilim-all.kz/olen/300-Qarga-men-tulki saıtynan alynǵan.

Admin. (13.04.2015). Áı, dostarym. http://bilim-all.kz/olen/299-Ai-dostarym saıtynan alynǵan.

Admin. (13.04.2015). Azǵan eldiń handary. http://bilim-all.kz/olen/304-Azgan-eldin-handary saıtynan alynǵan.

Admin. (13.04.2015). Óner-bilim bar jurttar. http://bilim-all.kz/olen/303-Oner-bilim-bar-zhurttar saıtynan alynǵan.

Admin. (13.04.2015). Kel, balalar, oqylyq. http://bilim-all.kz/olen/297-Kel-balalar-oqylyq saıtynan alynǵan.

Admin. (13.04.2015). Ózen. http://bilim-all.kz/olen/306-Ozen saıtynan alynǵan.